Bakım verenleri tarafından ihtiyaç duyduğunda gözetildiğini, önemsendiğini, kabul edildiğini ve dikkate alındığını hisseden bir çocuk, güvenli bağlanma ihtiyacını doyurmuş olur. Bu ihtiyaç yeterli düzeyde giderilemezse ayrılma ve reddedilme şema alanı ve bu alanla ilişkili şemalar ortaya çıkar.

• Terk Edilme şemasına sahip bir kişi diğerleri tarafından her an terk edileceği endişesini kimseye güvenemeyeceği inancını taşır. Örneğin, sevgilisi gün içerisinde meşgul olduğu için mesaj atamadığında için devamlı terk edilme korkusu yaşayıp durmadan telefonla sevgilisini arayıp orada mı değil mi diye kontrol eden bir kişinin bu şemaya sahip olduğu söylenebilir.
• Güvensizlik/Kötüye Kullanılma şeması kişinin güçlü bir şekilde başkaları tarafından kullanılacağı inancına sahip olmasıdır. Örneğin, kesin aleyhine kullanılacak diye hiçbir sırrını kimseye açmayan bir kişinin bu şeması olduğu söylenebilir.
• Duygusal Yoksunluk şemasında ise ihtiyaç duyduğunda başkalarından ilgi, empati ve korunma beklentisini karşılayamayacağı güçlü inancı hakimdir. Örneğin, devamlı duygusal olarak soğuk ve mesafeli partnerler seçen birisinde bu şema görülebilir.
• Kusurluluk şemasına sahip kişiler, başkaları kendilerinin gerçekte ne olduğunu bilseler sevilmeyeceği güçlü inancıyla, kusurlu ve değersiz olduğu düşüncesine sahiptir. Beden imajıyla aşırı uğraşan, güzellik takıntıları olan, aşırı estetik ameliyat yaptıran ve aşırı spor yapan bir kişi bu şemaya örnek gösterilebilir.
• Sosyal İzolasyon şemasındaysa diğer insanlardan farklı hissetmeye ve hiçbir topluluğa ait hissetmemeye odaklı bir bakış açısı mevcuttur. Bu şemaya sahip biri girdiği ortamlarda yalnız ve farklı hissettiği için diğerlerinin davetlerini reddeden ve gruplara girmekten kaçınan biri olabilir.

2) Hareket Özgürlüğü, Yeterlilik ve Kimlik Algısı

Aşırı koruyucu, çocuğun bağımsızlaşmasına izin vermeyen, çocuğun başarılarını göstermede beceri sahibi olmayan, mükemmeliyetçi, küçümseyici, kötümser/endişeli ve duygusal bakımdan yoksun bırakıcı bir ebeveyn tutumu hareket özgürlüğü ve yeterlilik ihtiyacının karşılanmasını sekteye uğratır.

• Fedakârlık şeması kendi istek ve ihtiyaçlarını diğerlerininkinin gerisinde tutmaya ve aşırı fedakâr davranmaya dayanan şemadır. Evde her sorumluluğu ben alırım diye kimseye sorumluluk bırakmayan, tükenmişlik yaşayan ve sonra da neden evdeki diğerlerinin yük almadığı konusunda şikayetlenen bir kişide bu şema olduğu söylenebilir.
• Boyun Eğicilik şemasında kişi kontrolü ve kararları diğerlerine bırakır. Bu şemaya sahip bir kişi kraldan çok kralcı davranarak, otorite figürü kişilere hayatına karışma ve yönetme hakkını verip ezilen bir pozisyona geçebilir. Şema Terapi Eğitimi

• Onay/Statü Arayıcılık şemasında başkalarının onay ve takdirini almak için kendi istek ve ihtiyacından vazgeçmek söz konusudur. “Elalem ne der, komşu, akraba ne der” diye yaşayan kişilerde bu şemanın olduğu düşünülebilir.

4) Şema Terapi Eğitimi – Gerçekçi Limitler ve Öz Denetim

Bir çocuğun sağlıklı gelişebilmesi için kendisine gerçekçi sınırlar konulmasına ve iyi şeylerin aşırı verilmemesine ihtiyacı vardır. Bu ihtiyaç yeterince doyurulamadığında, haklılık ve yetersiz özdenetim şemalarının da içinde olduğu zedelenmiş sınırlar şema alanı ortaya çıkar.

• Haklılık şemasına sahip bir kişi diğerlerinden ayrıcalıklı, özel ve farklı olduğuna inanır, kendisine hayır denilmesini hazmedemez. Trafikte kendisi zikzaklar atarak arabaların arasından geçiyor olduğu halde, başkasının bu şekilde davranmasına asla tahammül edemeyen bir kişide bu şema olduğu söylenebilir. Şema Terapi Eğitimi
•  Yetersiz Özdenetim şeması bir kişide potansiyelini ortaya çıkarabilmek için yeterli miktarda öz disiplinin olmamasıyla ilişkilidir. Örneğin, bu şemaya sahip bir kişi sabahları erken kalkamadığı ve işini hep ertelediği için iyi bir okuldan mezun bile olsa çalıştığı kurum tarafından işten çıkarılabilir.

5) Şema Terapi Eğitimi – Kendiliğindenlik ve Oyun

Keyif almak ve eğlenmek de doğal ihtiyaçlar arasındadır. Ancak bir aile ortamında bu ihtiyaç yeterince karşılanamazsa aşırı tetikte olma ve baskılama alanından şemalar oluşur.

• Yüksek Standartlar şemasında kişi tatmin olmaz bir mükemmeliyetçilik baskısını üzerinde taşır. Aşırı iş odaklı ve ne yaparsa yapsın kariyerinde tatmin olmayan bir kişide bu şema olduğu söylenebilir.
• Cezalandırıcılık şemasına sahip kişilerde hata yaparsa sonuçlarına katlanmak zorunda olduğuna dair katı bir inanç hakimdir. İş yerinde yaptığı bir sunumda istediği sonucu almayan bir kişinin tatile gitmekten vazgeçmesi bu şemaya örnek gösterilebilir.

Online Eğitim Sertifika’nın 2000’den fazla e-devlet onaylı kurs ve sertifika programı olduğunu biliyor muydun? Eğitimler sayfamıza davetlisin!

Online Eğitim Sertifika gibi platformlardan operatörlük eğitimi alabilir, uluslararası geçerli, e-devlet onaylı sertifikanızı edinerek mesleğinizde bir adım öne çıkabilirsiniz. Yaşam boyu eğitim kurumları olarak MEB’e bağlı bir kurs merkeziyiz. Ayrıca online eğitimler aracılığıyla sertifika sağlamaktayız. Kalfalık Belgesi ile Dükkan Açılır mı? gibi sorularınıza da yanıt vermekten keyif duyuyoruz.