Bir oyun terapisi eğitiminin size yalnızca bilgi mi verdiğini, yoksa süpervizyonlu uygulama deneyimi de sunduğunu ayırt etmek istiyor olabilirsiniz. Kısa yanıt şu: Önce programın size ne kazandırmayı amaçladığına bakın. Kuramsal bilgi mi veriyor, yoksa süpervizyonlu uygulama da içeriyor mu? Ardından içerik başlıklarını, katılım biçimini ve sertifikanın hangi koşullarla verildiğini kayıttan önce yazılı olarak doğrulayın.

Aşağıdaki bölümler bu kontrolleri sırayla ele alıyor: amacınızı netleştirmek, içerik başlıklarını okumak, sertifika koşullarının sınırını görmek ve kayıttan önce danışmana sorulacak soruları hazırlamak.

Eğitimden ne bekliyorsunuz: bilgi mi, süpervizyonlu uygulama mı?

Adında “oyun terapisi” geçen programların hepsi aynı kapsamı sunmaz. Örneğin Millî Eğitim Bakanlığı’nın öğretmen platformunda yer alan oyun terapisinin eğitim ortamında kullanımı semineri Bakanlığa bağlı okul ve kurumlarda çalışan öğretmenlere yöneliktir. Seminerin amacı, oyun terapisinin eğitim ortamında nasıl kullanılabileceğine dair bilgi ve beceriyi geliştirmektir.

Bir üniversite merkezinin çocuk merkezli oyun terapisi eğitimi ise sertifika için başka bir koşul koyuyor: Teorik eğitimden sonra yöntemi en az bir çocukla uygulamak ve iki günlük süpervizyona katılmak. Bu iki örnek, aynı adı taşıyan eğitimlerin farklı uçlarını gösteriyor. Bir yanda eğitim ortamına yönelik bilgi var, öbür yanda gözetim altında uygulama.

Kendi durumunuzu şu üç soruyla netleştirin:

• Oyunu sınıfta ya da evde daha bilinçli kullanmak mı istiyorsunuz? Kuram ve gözlem odaklı bir program bu ihtiyaca yetebilir. Programın sınırlarını bilerek seçin.
• Terapötik çalışmaya doğru ilerlemeyi mi düşünüyorsunuz? O zaman süpervizyon, uygulama şartı ve mesleki temelinizle ilgili koşullar asıl belirleyicidir. Bu koşulları programdan ve ilgili mevzuattan ayrıca kontrol edin.
• Ebeveynin sürece katıldığı yaklaşımlarla mı ilgileniyorsunuz? Ebeveyn katılımına odaklanan programların içerik başlıklarını genel oyun terapisi programlarından ayrı okuyun.

Program içeriğinde hangi başlıkları aramalısınız?

Program sayfasını okurken yalnız konu listesine bakmayın. Her başlığın sizin hedefinize karşılık gelip gelmediğini kontrol edin. Aşağıdaki listede her kalem için neye bakacağınız ve hangi durumda soru sormanız gerektiği yazıyor.

• Kuramsal çerçeve: Hangi yaklaşım adıyla anlatıldığına bakın. Sayfada yalnız “oyun terapisi” yazıyor ve yaklaşım belirtilmiyorsa bunu sorun.
• Etik ve yeterlik sınırları: Gizlilik, yönlendirme ve “bilmediğim durumda ne yaparım” konularının işlenip işlenmediğine bakın. Örneğin bir üniversitenin psikolojik danışma merkezi etik ilkelerinde, eğitim yeterliğinin aşıldığı durumlarda bilimsel ve mesleki kaynaklara başvurmayı benimsediğini belirtiyor. Bu tür bir sınır anlayışı programda hiç geçmiyorsa eksik sayın.
• Uygulama ve süpervizyon: Uygulama bölümü var mı, kimin gözetiminde yapılıyor ve sertifika için zorunlu mu? Yanıt yoksa uygulama kapsamını belirsiz olarak işaretleyin. Uygulamanın biçimi, gözetmeni ve sertifika için zorunlu olup olmadığı yazılı olarak açıklanmadan bu programı uygulama eğitimi olarak seçmeyin.
• Ölçme: Sınav, ödev ya da vaka raporu isteniyor mu? Sertifikanın neye göre verildiğini bu kalem gösterir.
• Katılım biçimi: Dersler canlı mı, kayıtlı mı? Kayıtlara ne kadar süre erişebilirsiniz? Bu bilgiler sayfada yoksa yazılı olarak isteyin.

Oyun terapisi eğitimi sertifika programının modüllerini bu listeyle karşılaştırın. Ebeveyn katılımına odaklanan bir içerik arıyorsanız filial oyun terapi programının başlıklarını ayrıca inceleyin. Listede karşılığını bulamadığınız her kalemi kayıttan önce sorun.

Sertifika koşulları neyi gösterir, neyi göstermez?

Sertifika, programın belirlediği koşulları tamamladığınızı gösteren bir belgedir. Ön koşulsuz kayıt yapılabiliyor olması, sertifikanın koşulsuz verileceği anlamına gelmez. Devam, sınav ya da ödev gibi şartları kendi programınızın sayfasından ya da danışmandan öğrenin.

Belgenin doğrulanması da ayrı bir konudur. Alınan sertifikalar sitedeki “Sertifika Sorgula” sayfasından doğrulanabiliyor. Seçtiğiniz programın belgesini düzenleyen kurumu ve belgenin e-Devlet üzerinden sorgulanıp sorgulanamayacağını, o programa ait güncel ve yazılı bilgiyle teyit edin.

En önemli sınır mesleki yetkidir. Oyun terapisi alanındaki bir eğitim sertifikası tek başına psikolog veya terapist unvanı ya da tanı ve tedavi uygulama yetkisi vermez. Belgeyi bir başvuruda kullanacaksanız, başvuru yapacağınız kurumun güncel duyurusunu okuyun ya da kuruma doğrudan sorun.

Eğitim içeriği ile uygulama yetkisi arasındaki ayrım, hippoterapi (atla terapi) gibi terapi adı taşıyan başka programlar için de önemli. Sağlık Bakanlığı’na bağlı bir eğitim ve araştırma hastanesinin hipoterapi proje sayfası, hippoterapiyi asıl tedavilerin alternatifi olarak değil, destekleyici bir uygulama olarak tanımlıyor. Bu ifade yöntemin destekleyici rolünü açıklıyor; belirli bir kişi için iyileşme sonucu veya garantisi sunmuyor. Bu kaynak, bir eğitim sertifikasının uygulama yetkisi verdiğini de göstermiyor. Eğitim içeriğini ve uygulama yetkisini ayrı ayrı değerlendirin.

Kayıt öncesi danışmana hangi soruları yazılı sorabilirsiniz?

Aşağıdaki soruları bir nota kopyalayın ve her birinin karşısına aldığınız yanıtı yazın. Boş kalan satır varsa kayıttan önce o satırı tamamlatın.

1. Hedef kitle: Bu program kimler için tasarlandı? Benim mesleki geçmişim için bir ön koşul var mı?
2. İçerik: Modül başlıkları ve anlatılan yaklaşım neler?
3. Katılım: Dersler canlı mı, kayıtlı mı? Kayıtlara ne kadar süre erişebilirim?
4. Uygulama: Süpervizyon ya da uygulama bölümü var mı? Varsa kimin gözetiminde yapılıyor ve sertifika için zorunlu mu?
5. Sertifika koşulu: Sınav, ödev ya da devam şartı neler? Koşul tamamlanmazsa ne oluyor?
6. Belge bilgisi: Sertifikada hangi bilgiler yer alıyor? Doğrulama nasıl yapılıyor? Bu programa özgü bir kurum onayı varsa hangi belgeyle gösteriliyor?
7. Ücret ve koşullar: Güncel ücret, indirimin geçerlilik süresi ve iade ya da iptal koşulları neler?
8. Kullanım amacı: Belgeyi bir kuruma sunacaksanız bu soruyu danışmana değil, o kuruma sorun. Yanıtı kurumun güncel duyurusundan kontrol edin.

İki oyun terapisi programı aynı sorularla nasıl tartılır?

Aşağıdaki durum gerçek bir vaka değildir; listenin nasıl kullanılacağını göstermek için kurgulandı. Okul öncesi kurumda çalışan bir öğretmen, oyun terapisi adı taşıyan iki programı yukarıdaki sorularla karşılaştırıyor.

Varsayımsal karşılaştırmada A programının yazılı yanıtı “Öğretmenlere yönelik eğitim ortamında kullanım semineri; uygulama bölümü yok”, B programının yanıtı ise “Süpervizyonlu uygulama var; mesleki ön koşullar henüz açıklanmadı” olsun. Hedefi eğitim ortamında kullanım olan öğretmen, A’nın modüllerini bu hedefle karşılaştırır. B’nin ön koşulları açıklanmadan da onun uygunluğuna karar vermez.

Bu örnekte kararı belirleyen fiyat ya da indirim değil, “bu eğitimden sonra ne yapabileceğim ve ne yapamayacağım” sorusunun yazılı yanıtı. Sizin hedefiniz farklıysa sonuç da farklı olur. Önemli olan iki programı aynı sorularla tartmak.

Kaynaklar

• Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi Rekabet ve İnovasyon Uygulama ve Araştırma Merkezi — Çocuk Merkezli Oyun Terapisi Eğitimi duyurusu
• Millî Eğitim Bakanlığı Öğretmen Bilişim Ağı — Oyun Terapisinin Eğitim Ortamında Kullanımı Semineri
• Pamukkale Üniversitesi Psikolojik Danışma ve Rehberlik Eğitim, Uygulama ve Araştırma Merkezi — Etik İlkeler
• İzmir Demokrasi Üniversitesi Buca Seyfi Demirsoy Eğitim ve Araştırma Hastanesi — Atlara Dokun Hayata Dokun Projesi

Programı seçmeden önce eksik bilgileri tamamlayın

Hazırladığınız listedeki eksik yanıtları görüşmede tamamlayın. Seçtiğiniz programın içerik, katılım ve sertifika koşullarındaki eksikleri netleştirmek için 0531 991 09 79 numarasından danışmanı arayın. Programın adını, mesleki geçmişinizi ve eğitimden beklentinizi paylaşın. Eksik koşullara ait yazılı bilgiyi nereden alabileceğinizi de sorun.