Aile danışmanı olmak istiyorsunuz ama psikoloji okumadınız mı? Ya da sosyoloji son sınıftasınız ve mezun olmayı beklemeden başlamak mı istiyorsunuz? Kayıttan önce şu soruyu yanıtlamanız gerekiyor. Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığının yanıtına göre aile danışmanı olmanın koşulu, en az dört yıllık bir lisans programından mezun olmaktır. Bu programın da sosyal hizmet, psikoloji, sosyoloji, psikolojik danışmanlık ve rehberlik, tıp, hemşirelik ya da çocuk gelişimi alanlarından birinde olması gerekir. Bu alanlardan birinde lisans diplomanız yoksa bir programa kaydolmanız sizi Bakanlığın tanımladığı anlamda aile danışmanı yapmaz.

Aşağıda bu kuralın mezunlar, son sınıf öğrencileri, önlisans mezunları ve yüksek lisans yapanlar için ne anlama geldiğini ayrı ayrı açıklıyoruz. Ayrıca sertifika yolundaki saat eşiklerini ve kayıttan önce doldurabileceğiniz bir uygunluk tablosunu bulacaksınız.

Bakanlık aile danışmanı olmak için hangi mezuniyeti arıyor?

Bakanlığın koşulu iki parçadan oluşuyor ve ikisinin birlikte sağlanması gerekiyor. Birincisi alan: Diplomanız şu yedi alandan birinde olmalı:

• Sosyal hizmet
• Psikoloji
• Sosyoloji
• Psikolojik danışmanlık ve rehberlik
• Tıp
• Hemşirelik
• Çocuk gelişimi

İkincisi süre: Bu alanlardaki programın en az dört yıllık lisans programı olması gerekiyor. Dolayısıyla alanınız doğru olsa bile iki yıllık önlisans diploması, Bakanlığın yazdığı biçimiyle bu koşulu karşılamaz. Örneğin çocuk gelişimi önlisans mezunuysanız alanınız listede yer alır, ama süre koşulu eksik kalır.

Diplomanızdaki bölüm adı listedeki adlardan biraz farklıysa bu konuda kendi kararınızı vermeyin. Bölüm adının hangi alana sayıldığını başvuracağınız kurumdan yazılı olarak isteyin. Gerekirse Bakanlığın güncel açıklamalarını da kontrol edin.

Eğitime kaydolmak ile aile danışmanı sayılmak aynı şey mi?

Hayır. Bu, yazının en önemli ayrımı. Programa başvurunuzun kabul edilmesi, programın yayımladığı ve ilgili mevzuata bağlı kabul koşullarıyla ilgilidir. Kabul edilmeniz tek başına aile danışmanı sayılma koşullarını karşıladığınızı göstermez. Bu yüzden kaydınızın kabul edilmesini, Bakanlığın aradığı koşulu karşıladığınızın kanıtı saymayın.

Belgenin işte nasıl kullanılacağı ayrı bir konudur. Alanya Üniversitesi’nin program sayfasında, mesleki uygulama yetkisinin güncel mevzuata ve sertifikanın ilgili mercilerce tanınmasına bağlı olduğu belirtiliyor. Bakanlık da piyasada ücret karşılığında verilen sertifikaların kendi personel alımında bir etkisi olmadığını yazıyor. Bu ifade yalnızca Bakanlığın personel alımıyla ilgilidir. Başka işverenlerin belgeyi nasıl değerlendirdiğini o işverenin güncel ilanından ya da koşullarından öğrenin.

Aile danışmanlığı eğitimi bir tedavi ya da tanı hizmeti değildir. Aile içinde ciddi bir sorun yaşıyorsanız eğitim almak yerine bir uzmandan destek isteyin.

Son sınıf öğrencisiyseniz başvurabilir misiniz?

Bu, programın yayımladığı kabul koşullarına bağlıdır. Örneğin Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi’nin NEVSEM programı, ilgili yönetmelik kapsamında belirttiği alanlardaki dört yıllık lisans mezunlarının yanında son sınıf öğrencilerinin başvurusunu da kabul ediyor. Bu, NEVSEM’in yayımladığı bir koşuldur. Başvuracağınız programın koşulunu o programın kendi metninden kontrol edin.

Son sınıftaysanız başvurmadan önce kuruma iki şey sorun. Birincisi, program son sınıf öğrencilerini kabul ediyor mu? İkincisi, belge eğitimi bitirdiğinizde mi veriliyor, yoksa önce diplomanızı teslim etmeniz mi gerekiyor? İkinci sorunun yanıtı kaynaklarımızda bulunmuyor. Bu yüzden yanıtı programdan yazılı olarak alın.

Yüksek lisans veya doktora yaptıysanız ayrıca sertifika gerekir mi?

Bakanlığa göre listedeki alanlardan birinde lisansı bitirdikten sonra aile danışmanlığı alanında yüksek lisans ya da doktora tamamlayanlar aile danışmanı sayılıyor. Bu kişilerden merkezlerde çalışmak için ayrıca sertifika istenmiyor.

Bakanlığın burada aktarılan sertifika muafiyeti, belirtilen lisans alanlarından mezun olduktan sonra aile danışmanlığı alanında yüksek lisans veya doktora tamamlayanlar içindir. Farklı bir alandaki lisansüstü diploma, bu hükme dayanarak sertifika muafiyeti sağlamaz.

Sertifika programı hangi saat eşiklerini karşılamalı?

Bakanlığın açıkladığı sertifika yolunda en az 300 saat teorik eğitim ve en az 30 saati süpervizyon eşliğinde olmak üzere 150 saat uygulamalı eğitimden oluşan toplam 450 saatlik program koşulu aranır; süpervizyon, uygulama süresinin içindedir. Bu yüzden bir programı değerlendirirken yalnızca toplam saate bakmayın. Teori, uygulama ve süpervizyon eşiklerinin her birinin ayrı ayrı karşılanıp karşılanmadığını kontrol edin.

Bir programın saat dağılımını bu eşiklerle şöyle karşılaştırabilirsiniz. Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi’nin programı 300 saat teorik eğitim, 120 saat uygulama ve 30 saat süpervizyondan oluşuyor. Hesap şöyle:

• Uygulama ve süpervizyon: 120 + 30 = 150 saat
• Toplam: 300 + 150 = 450 saat
• Sonuç: Bu dağılımda süpervizyon uygulama süresinin içinde sayılırsa, karşılaştırma Bakanlığın eşikleriyle uyumlu çıkıyor.

Programın sizden istediği tamamlanma koşulları da farklı olabilir. Afyon Kocatepe Üniversitesi AKÜSEM programında devam şartını sağlamayanlar final sınavına giremiyor ve başarısız sayılıyor. Aynı programda başarılı sayılmak için final sınavından en az 60/100 almak gerekiyor. Yani bir programa kaydolmanız, belgeyi kendiliğinden alacağınız anlamına gelmez.

Sitemizdeki 480 saatlik aile danışmanlığı programına bakıyorsanız da aynı karşılaştırmayı yapın. Toplam saatin yüksek olması tek başına yeterli değildir. Teori, uygulama ve süpervizyon saatlerinin ayrı ayrı dökümünü, süpervizyonun nasıl yürütüldüğünü ve kabul koşullarını kayıttan önce isteyin. Eğitimi nereden alabileceğinizi ve hangi seçeneklerin olduğunu aile danışmanlığı eğitimi sertifikası sayfamızda ayrıca ele aldık.

Kayıttan önce uygunluğunuzu nasıl kontrol edersiniz?

Aşağıdaki tabloyu satır satır doldurun. Her satıra yanıtın nereden geldiğini (diploma, kurumun yazılı yanıtı, resmî sayfa) ve o bilgiyi hangi tarihte kontrol ettiğinizi yazın. Koşullar dönemden döneme değişebilir. Bu yüzden kontrolü kayıt tarihine en yakın zamanda, güncel resmî metinle yapın.

Kontrol	Neye bakılır	Sizin yanıtınız	Dayanak ve kontrol tarihi	Durma ölçütü
1. Diploma alanı	Bölümünüz Bakanlığın saydığı yedi alandan biri mi?	Bölüm adı: ____	Dayanak: ____ / Tarih: ____	Alanınız listede yoksa aile danışmanı olmak amacıyla kaydınızı kesinleştirmeyin; amacınızı yeniden belirleyin.
2. Program süresi	En az dört yıllık lisans mı?	Lisans / önlisans: ____	Dayanak: ____ / Tarih: ____	Önlisans mezunuysanız bu koşul karşılanmıyor.
3. Mezuniyet durumu	Mezun musunuz, son sınıf mısınız?	Durum: ____ / Programın son sınıf öğrencisi kabulü: ____ / Belge teslim koşulu: ____	Dayanak: ____ / Tarih: ____	Son sınıftaysanız ve öğrenci kabulü ya da belge teslim koşulu yazılı değilse bekleyin.
4. Lisansüstü eğitim	Lisansınızdan sonra aile danışmanlığı alanında yüksek lisans ya da doktora tamamladınız mı?	Program adı ya da «yok; sertifika yolunu değerlendiriyorum»: ____	Dayanak: ____ / Tarih: ____	Lisansüstü diplomanız başka bir alandaysa muafiyet hükmüne dayanmayın; sertifika yolunu değerlendirin.
5. Saat dağılımı	Teori, uygulama ve süpervizyon ayrı ayrı yazılı mı ve eşikleri karşılıyor mu?	Teori: ____ / Uygulama: ____ / Süpervizyon: ____ / Uygulamanın süpervizyonu içerip içermediği: ____ / Eşikler karşılanıyor mu?: ____	Dayanak: ____ / Tarih: ____	Yalnızca toplam saat verildiyse ya da Bakanlığın eşiklerinden biri karşılanmıyorsa kaydınızı kesinleştirmeyin.
6. Devam ve sınav	Devam şartı, sınav ve geçme notu nedir?	Devam: ____ / Sınav: ____ / Geçme notu: ____	Dayanak: ____ / Tarih: ____	Bu bilgiler yazılı değilse kaydınızı kesinleştirmeyin.
7. Belgenin kullanılacağı yer	Çalışmak istediğiniz yer belgeyi kabul ediyor mu?	Kurum ve güncel koşulu: ____	Dayanak: ____ / Tarih: ____	Kabul koşulu belirsizse o kurumun güncel ilanını ya da yazılı yanıtını bekleyin.

Kontrol, uygulanabilir koşulların dayanaklarıyla doğrulanmasıyla tamamlanır: Saatlerin yalnız yazılı olması yetmez, Bakanlığın eşiklerini karşılaması gerekir; son sınıf öğrencileri belge tesliminin mezuniyete bağlı olup olmadığını da yazılı öğrenmelidir. Lisansüstü eğitiminiz yoksa 4. satıra «yok; sertifika yolunu değerlendiriyorum» yazın. Boş satır kalırsa o satırı varsayımla doldurmayın; önce eksik bilgiyi tamamlatın.

Alanınız listede yoksa hangi yollar kalıyor?

Burada önce amacınızı netleştirin. Aile içi iletişim, ebeveynlik ya da ilişki dinamikleri hakkında bilgi edinmek istiyorsanız eğitim bu ihtiyacınıza cevap verebilir. Bu durumda beklentinizi baştan doğru kurun: Alacağınız belge bilgi ve gelişim amaçlıdır, Bakanlığın aradığı mezuniyet koşulunun yerine geçmez.

Amacınız Bakanlığın tanımladığı anlamda aile danışmanı olmaksa önce mezuniyet koşulunu karşılamanız, yani listedeki alanlardan birinde dört yıllık lisans bitirmeniz gerekir. Bu uzun bir yol. Kararı vermeden önce zamanınızı, bütçenizi ve hedeflediğiniz işi birlikte değerlendirin. Belgenin farklı kullanım alanlarını aile danışmanlığı sertifikası sayfamızda inceleyebilirsiniz. Belgenin işte kullanılıp kullanılamayacağının ilgili kurumun koşullarına bağlı olduğunu orada da unutmayın.

Kayıttan önce danışmanımızla uygunluğunuzu konuşmak ister misiniz?

Kabul koşullarını ve program ayrıntılarını öğrenmek için 0531 991 09 79 numaralı telefondan danışmanımızı arayabilirsiniz; tabloyu önceden doldurmanız gerekmez.

• İsteğe bağlı hazırlık: Bölüm adınızı, mezuniyet durumunuzu, ilgilendiğiniz programı ve belgeyi kullanma amacınızı not etmek görüşmeyi kolaylaştırabilir.
• Görüşme: Saat dağılımını, süpervizyonun nasıl yürütüldüğünü, devam ve sınav koşullarını ve son sınıftaysanız belge teslim koşulunu sorun.
• Yazılı yanıt: Yanıtları kayıttan önce yazılı olarak nasıl alabileceğinizi sorun. Kararınızı, aldığınız yazılı yanıtları tablodaki eşiklerle karşılaştırdıktan sonra verin.

Sık sorulan sorular

Önlisans mezunuyum, aile danışmanı olabilir miyim?

Bakanlığın koşulu en az dört yıllık lisans mezuniyeti. Önlisans diploması, alanı listede olsa bile bu koşulu karşılamıyor. Bir programa kaydınızın alınması bu durumu değiştirmez.

Aldığım sertifika Bakanlıkta işe girmemi sağlar mı?

Bakanlık, piyasada ücret karşılığında verilen sertifikaların kendi personel alımında bir etkisi olmadığını belirtiyor. İşe alım koşulları için ilgili ilanın güncel metnine bakın.

Her programda sınav var mı?

Bu, programdan programa değişir. Örneğin AKÜSEM programında devam şartı ve final sınavında asgari puan aranıyor. Başvuracağınız programın tamamlanma koşullarını kayıttan önce yazılı olarak isteyin.

Bu koşullar değişebilir mi?

Evet, düzenlemeler ve program kuralları güncellenebilir. Bu yazı yayımlandığı tarihteki resmî kaynaklara dayanıyor. Kayıttan önce Bakanlığın ve programın güncel metinlerini kontrol edin.

Kaynaklar

• T.C. Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı — ALO 144 sık sorulan sorular: aile danışmanı olma koşulları
• Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi — Aile Danışmanlığı Sertifika Programı başvuru koşulları
• Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi — Aile Danışmanlığı Eğitimi Sertifika Programı duyurusu
• Afyon Kocatepe Üniversitesi — AKÜSEM Aile Danışmanlığı Sertifika Programı: devam ve başarı koşulları
• Alanya Üniversitesi — Aile Danışmanlığı Eğitimi program sayfası