İki koçluk programı arasında kalmış olabilirsiniz. Biri toplam saati öne çıkarıyor, öbürü «akredite» olduğunu yazıyor, ücretler de birbirine yakın. Koçluk sertifikası nasıl seçilir sorusunun kısa yanıtı dört kontrolden geçiyor. Önce programın neyi öğrettiğine ve bunu nasıl ölçtüğüne bakın. Sonra sürenin ne kadarının canlı ders ve uygulama olduğunu öğrenin. Ardından sertifikayı kimin düzenlediğini sorun ve bir onay iddiası varsa bunun için hangi bilgileri isteyeceğinizi bilin. Bunların yanında kayıt, erişim ve iade koşullarını ödemeden önce yazılı olarak görmeniz gerekir.

Bu rehber her kontrolde ne soracağınızı, hangi yanıtı yeterli sayacağınızı ve ne zaman durmanız gerektiğini anlatıyor. Yazının sonunda kendi durumunuza göre işaretleyebileceğiniz bir kontrol listesi var.

Önce hedefinizi netleştirin: Sertifikadan ne bekliyorsunuz?

Koçluk sertifikası farklı amaçlarla alınabilir. Kimi kendi iletişim becerisini geliştirmek ister, kimi bu yaklaşımı mevcut işine eklemek, kimi de koçluğu ayrı bir hizmet olarak sunmayı düşünür. Amaç değiştikçe aradığınız kanıt da değişir.

Hedefiniz kişisel ya da mesleki gelişimse müfredatın kalitesi ve uygulama fırsatı ana ölçütünüz olabilir. Belgeyi bir kuruma ya da işverene sunmayı planlıyorsanız, o kurumun hangi belgeyi kabul ettiğini önce kurumun kendisine sorun. Yanıtınızı bir kenara yazın; aşağıdaki kontrollerde «yeterli mi?» sorusunu hep buna göre yanıtlayacaksınız.

Program içeriği: Müfredat neyi öğretiyor, nasıl ölçüyor?

Konu başlıkları tek başına az şey söyler. «Etkili soru sorma» başlığının altında bir saatlik bir anlatım da olabilir, eğitmenin izleyip geri bildirim verdiği bir uygulama seansı da. Bu yüzden her başlığın nasıl öğretildiğini sorun.

• Konular: Koçluk görüşmesinin yapısı, dinleme ve soru sorma, hedef belirleme, etik sınırlar ve koçluğu terapiden ayıran noktalar müfredatta açıkça yazıyor mu?
• Uygulama: Katılımcılar deneme görüşmesi yapıyor mu? Bu görüşmeler bir eğitmen tarafından izlenip değerlendiriliyor mu?
• Değerlendirme: Sertifika sınava, ödeve, kayıtlı görüşmenin incelenmesine mi bağlı, yoksa yalnızca derslere devam etmek mi yetiyor?
• Başarısızlık durumu: Tekrar hakkı var mı, varsa ücreti ayrıca mı ödeniyor?
• Eğitmen: Bu program için eğitmenin adı ve alandaki geçmişi yazıyor mu?

Burada önemli bir ayrım var. Katılım belgesi derslere katıldığınızı gösterir. Değerlendirmeye bağlı sertifika ise belirli bir ölçmeyi geçtiğinizi gösterir. İkisi de meşru olabilir ama aynı şeyi kanıtlamaz. Kayda açık bir eğitime yazılmak, sertifikayı koşulsuz alacağınız anlamına gelmez; sertifika koşulunu kayıttan önce yazılı olarak öğrenin.

Ne zaman durmalı: Değerlendirme yöntemini ve sertifika koşulunu sorduğunuzda net bir yanıt alamıyorsanız, yanıt gelene kadar ödeme yapmayın.

Süre: Toplam saat neyi gösterir, neyi göstermez?

«Şu kadar saatlik program» ifadesi farklı şeylerin toplamı olabilir: canlı dersler, kayıtlı videolar, okuma, ödev ve uygulama. Toplam saati aynı olan iki programdan birinde canlı ve uygulamalı kısım çok daha az olabilir. Bu yüzden karşılaştırmayı toplam saat yerine, saati oluşturan kalemler üzerinden yapın.

Her program için aşağıdaki alanları doldurun. Programın sayfasında yazmayan alanı tahminle doldurmayın; kuruma sorun ve yanıtı not edin.

• Canlı (eş zamanlı) ders saati: ……
• Kayıtlı video ve okuma saati: ……
• Gözlemli uygulama ya da deneme görüşmesi saati: ……
• Ödev ve değerlendirme için beklenen süre: ……
• İçeriğe erişim süresi (başlangıç ve bitiş tarihi): ……
• Programı bitirmek için tanınan en uzun süre ve uzatma koşulu: ……

Online programlarda erişim süresi özellikle önemlidir. Kendi hızınızda ilerleyecekseniz içeriğin ne kadar süre açık kalacağını ve süre dolunca ne olacağını sorun. Ardından haftada gerçekten ayırabileceğiniz zamanı yazın. Programın toplam yükü bu zamana bölündüğünde erişim süresine sığmıyorsa, takvimi esnek bir program aramak ya da başlangıcı ertelemek daha gerçekçi olabilir.

Onay ve akreditasyon iddiaları için hangi bilgileri istemelisiniz?

Koçluk eğitimi tanıtımlarında «akredite», «onaylı» ya da «uluslararası geçerli» gibi ifadelerle karşılaşabilirsiniz. Bu ifadeler kendi başına bir bilgi taşımaz. Önemli olan neyi kimin onayladığı, onayın kapsamı ve hangi tarihe kadar geçerli olduğudur. Değerlendirmenizi eğitim sayfasındaki rozete değil, onayı verdiği söylenen kuruluşun kendi kaydına dayandırın.

1. Bilgileri yazılı isteyin: Onaylayan kuruluşun tam adı, onaylanan programın tam adı, onayın kapsamı (kurumun tamamı mı, tek bir program mı) ve geçerlilik tarihi. Biri eksikse tamamlanmasını isteyin.
2. Kuruluşun sitesine kendiniz gidin: Eğitim sayfasındaki bağlantıyı ya da rozet görselini kullanmayın; kuruluşun resmî adresini kendiniz bulun.
3. Kayıt aracını arayın: Kuruluşun sitesinde onaylı kurum ya da program arama imkânı olup olmadığına bakın. Varsa kurum adını ve program adını ayrı ayrı aratın.
4. Eşleşmeyi kontrol edin: Kayıttaki kurum, eğitimi size satan kurumla aynı mı? Kayıttaki program, sizin kaydolacağınız program mı, yoksa kurumun başka bir eğitimi mi?
5. Güncelliğe bakın: Kaydın hâlâ geçerli olup olmadığını kontrol edin ve kontrol ettiğiniz tarihi not alın.
6. Bulamazsanız durun: Kayıt bulunamıyor ya da eşleşme kurulamıyorsa iddiayı doğrulanmamış sayın ve kuruluşa doğrudan yazılı olarak sorun. Yanıt gelmeden bu iddiayı karar ölçütünüz yapmayın.

Bir kurumun onaylı olması, bütün programlarının onaylı olduğu anlamına gelmez. Aynı şekilde, belirli bir programın onayı kurumun diğer eğitimlerine geçmez. Kontrolü her zaman kaydolacağınız programın adıyla yapın.

Tanıtımda gördüğünüz ifade	İstemeniz gereken bilgi	Nereden kontrol edilir
«Akredite program»	Kuruluş adı, program adı, kapsam, geçerlilik tarihi	Kuruluşun kendi resmî sitesi ya da yazılı yanıtı
«Uluslararası geçerli»	Belgenin hangi kurumda ve hangi amaçla kabul edildiğinin dayanağı	Belgeyi kabul edeceği söylenen kurum
«e-Devlet’te görüntülenir» ya da «üniversite onaylı»	Bunun hangi programa ait olduğu ve belgeyi düzenleyen kurumun adı	Örnek belge yalnızca ön inceleme içindir. Üniversite onayını adı verilen üniversiteden; e-Devlet’te görüntülenme iddiasını ilgili resmî hizmetin adı, bağlantısı ve kapsamından teyit edin. Bağımsız teyit yoksa iddiayı doğrulanmış saymayın.
«MYK belgesi»	Belgelendirme kuruluşunun adı ve bağlı olduğu ulusal yeterlilik	MYK’nın resmî sayfası
Kurumun kendi sertifikası	Sertifika numarası ve sorgulama yolu	Kurumun sertifika sorgulama sayfası

MYK belgesi ile eğitim sertifikası aynı şey mi?

MYK’nın açıklamasına göre ulusal yeterliliklere dayalı ölçme, değerlendirme ve belgelendirmeyi MYK’nın yetkilendirdiği belgelendirme kuruluşları yapıyor. Bir programın tanıtımında MYK adı geçiyorsa, sınavı ve belgeyi hangi yetkili kuruluşun yapacağını ve belgenin hangi ulusal yeterliliğe bağlı olduğunu sorun. Eğitim kurumunun düzenlediği sertifika ile bu süreçte verilen belge ayrı şeylerdir. İkisini eşdeğer gösteren bir ifade görürseniz dayanağını isteyin.

Kurumun sertifika sorgulaması neyi kanıtlar?

Online Eğitim Sertifika’dan aldığınız belgenin doğrulanması için sitenin «Sertifika Sorgula» bölümünü açın. Bu sorgu, belgenin kurum tarafından gerçekten düzenlendiğini göstermeye yarar. Akreditasyon ya da resmî kabul ise ayrı bir sorudur; bunu yukarıdaki adımlarla ve ilgili programın adıyla ayrıca kontrol edin.

Koçluk sertifikası neyin yerine geçmez?

Program sağlayıcısından, eğitimde koçluğun kapsamının, psikolojik tanı ve tedaviden ayrımının ve sağlık profesyoneline yönlendirme sınırlarının nasıl ele alındığını yazılı olarak isteyin. Tanıtımda sertifikanın terapi yapma yetkisi ya da korunan bir mesleki unvan sağladığı ima ediliyorsa, bunun yasal dayanağını yazılı olarak isteyin.

Hiçbir sertifika iş, müşteri, gelir ya da belirli bir işverenin belgeyi kabul edeceği konusunda güvence vermez. Belgeyi bir başvuruda kullanmayı düşünüyorsanız, kabul koşulunu başvuruyu alan kurumdan güncel olarak öğrenin.

Ödemeden önce ücret, erişim ve cayma koşullarını nasıl okumalı?

Fiyat karşılaştırması ancak iki teklifin kapsamı aynıysa anlamlıdır. Bu yüzden önce eksik kalemleri yazılı olarak tamamlatın:

• Toplam ücret ne kadar, vergi dahil mi?
• Sertifika, basılı belge ya da kargo için ayrı ücret var mı?
• Sınavı tekrarlamak ya da süreyi uzatmak ücretli mi?
• İndirim ya da taksit varsa son geçerlilik tarihi ne?
• Ücrete hangi canlı ders, uygulama ve geri bildirim saatleri dahil?

Kesin ödenecek toplamı temel ücret + bu ücrete dahil olmayan zorunlu belge ve kargo bedelleri + dahil olmayan vergiler olarak hesaplayın; dahil kalemleri ikinci kez eklemeyin. Tekrar sınavı ve uzatma ücretlerini kesin toplamdan ayrı gösterin. Bu işlemlere ihtiyaç duyulması senaryosunda, uygulanacak adet ve ücretleri kesin toplama ekleyerek ikinci bir toplam oluşturun. Bulduğunuz tutarları programın sunduğu canlı ve uygulamalı saatle birlikte değerlendirin; yalnız etiket fiyatına bakarsanız kapsamı farklı iki program size aynıymış gibi görünebilir.

Cayma hakkına da dikkat edin. Ticaret Bakanlığı’nın mesafeli sözleşmeler bilgilendirmesinde, cayma süresi dolmadan tüketicinin onayıyla başlatılan hizmetler cayma hakkının istisnaları arasında sayılıyor. Online bir programda içeriği açmadan ya da ilk derse katılmadan önce kurumun iade ve cayma koşullarını okuyun. Bu koşulların sizin kaydınıza nasıl uygulanacağını da yazılı olarak sorun.

Varsayımsal bir örnek: İki program arasında kalınca ne yapılır?

Aşağıdaki durum gerçek bir vaka değil; kontrollerin nasıl bir araya geldiğini göstermek için kurgulandı. Ekibini yönetirken koçluk yaklaşımını kullanmak isteyen biri iki program arasında kararsız kalıyor. Birinci programın toplam saati daha uzun, ama sorulduğunda bu saatin büyük kısmının kayıtlı video olduğu anlaşılıyor. İkinci program akredite olduğunu söylüyor, fakat istenen kuruluş ve program adı verilmiyor.

Bu kişi için mantıklı adım, ikinci programın iddiasını yanıt gelene kadar hesaba katmamak ve iki programı aynı ölçütlerle yeniden karşılaştırmaktır: gözlemli uygulama var mı, değerlendirme nasıl yapılıyor, toplam maliyet ne? Hedefi kendi gelişimi olduğu için uygulama ve geri bildirim sunan program ona daha uygun olabilir. Belgeyi bir kuruma sunmayı planlasaydı, o kurumun kabul koşulunu öğrenmeden karar vermemesi gerekirdi.

İlgilendiğiniz koçluk programında neyi kontrol etmelisiniz?

Sitedeki koçluk programlarından birine bakıyorsanız, program sayfasında şu soruların yanıtını arayın:

• Bireysel koçluk eğitimi sertifikası sayfasında görüşme uygulaması ve geri bildirim bulunup bulunmadığını kontrol edin.
• Aile ve yaşam koçluğu sertifikası sayfasında kapsamın aile danışmanlığı ve terapiden nasıl ayrıldığını kontrol edin.
• Meditasyon koçluğu eğitim sertifikası sayfasında hangi uygulamaların öğretildiğini kontrol edin.

Program adını tek başına içerik veya uygunluk kanıtı saymayın. Hangi alanı seçerseniz seçin, yukarıdaki kontrolleri o programın kendi sayfasındaki bilgilerle yapın: müfredat, saatlerin dağılımı, sertifika koşulu ve ücret kalemleri. Sayfada yanıtını bulamadığınız soruları not alın ve kayıttan önce sorun.

Kayıt düğmesine basmadan önce son kontrol listesi

• Sertifikadan ne beklediğimi yazdım.
• Müfredattaki konu başlıklarını ve uygulamanın nasıl yapıldığını gördüm.
• Değerlendirme yöntemi ve sertifika koşulu yazılı olarak elimde.
• Toplam saatin canlı ders, kayıtlı içerik ve uygulama olarak dağılımını öğrendim.
• Erişim süresi, bitirme süresi ve uzatma koşulu belli.
• Akreditasyon ya da onay iddiasını kuruluş, program, kapsam ve tarih bilgisiyle kendim kontrol ettim; kontrol tarihini not aldım.
• Kesin toplamı ve gerekirse tekrar ya da uzatma dahil ikinci toplamı hesapladım.
• İade ve cayma koşullarını okudum, belirsiz kalan noktayı sordum.

Seçtiğiniz program ve hedefiniz için geçerli bir maddede bilgi eksikse ödeme yapmadan önce tamamlatın. Program akreditasyon iddiası taşımıyorsa ilgili maddeyi gerekçesiyle «uygulanamaz» olarak işaretleyin; hedefiniz akreditasyon gerektiriyorsa bu programı uygun seçenek saymayın. İndirimin bitmek üzere olması gibi zaman baskıları bu kontrollerin yerine geçmemeli.

Kaynaklar

• Mesleki Yeterlilik Kurumu — Ulusal yeterliliklere dayalı ölçme, değerlendirme ve belgelendirme
• T.C. Ticaret Bakanlığı — Mesafeli sözleşmeler hakkında bilgilendirme

Kayıttan önce sorularınızı netleştirin

Koçluk programlarımızdan birinin müfredatı, saat dağılımı, sertifika koşulu ya da ücret kalemleri hakkında sorunuz varsa, kayıt olmadan önce 0531 991 09 79 numaralı telefondan danışmanımıza sorabilir, aldığınız yanıtları kontrol listenize ekleyebilirsiniz.