Bir anaokulunda çalışıyor ya da çocuğunuzun duygularını daha iyi anlamak istiyor olabilirsiniz. Karşınıza bir sertifika programı çıktı ve aklınıza ilk gelen soru şu: Bu eğitimi bitirince çocuk psikoloğu gibi çalışabilir miyim? Kısa cevap: Hayır. Çocuk Terapistliği Eğitimi, çocuklarla çalışmada kullanılan terapötik yaklaşımları tanımak isteyenlere yönelik online bir sertifika programıdır. Psikolog unvanı ise bir sertifikadan değil, üniversitenin psikoloji bölümünden mezuniyetten gelir. Çocuklarla klinik çalışmanın koşulları da bu unvandan ayrı bir konudur.

Dolayısıyla sertifika size bilgi ve yeni bir bakış açısı kazandırabilir ama psikolog unvanı ya da klinik uygulama yetkisi kazandırmaz. Aşağıda iki yolun nerede ayrıldığını, sertifikadan neleri makul olarak bekleyebileceğinizi ve kayıt olmadan önce hangi soruları sormanız gerektiğini bulacaksınız.

Psikolog unvanı nereden gelir, kaynaklar neyi gösteriyor?

Yeditepe Üniversitesi psikoloji bölümünün sık sorulan sorular sayfasında, psikologların fen-edebiyat fakültelerindeki psikoloji bölümlerinden bu unvanla mezun olduğu ve tıp doktoru olmadıkları açıkça belirtiliyor. Yani “psikolog” sözcüğü bir kursa, atölyeye ya da kısa bir programa değil, lisans mezuniyetine bağlıdır.

Çocuklarla klinik çalışmaya ilişkin bir eğitim örneği olarak Ege Üniversitesi klinik psikoloji anabilim dalı, lisansüstü eğitimde teorik derslerin yanı sıra test uygulamaları ile çocuk, ergen ve yetişkinlerde bilişsel davranışçı psikoterapi ve grup psikoterapisi alanlarında süpervizyon verdiğini belirtiyor. Burada aktarılan kaynak, süpervizyon verilen alanları belirtir; uygulamanın biçimini ve katılımcının sorumluluklarını bu alıntıdan çıkaramayız.

Tek bir üniversitenin programı bütün programlar için şablon sayılmaz ve klinik çalışma yetkisinin koşullarını tek başına açıklamaz. Bu örnekten çıkarılabilecek pratik ders şu: Bir sertifika programında denetimli uygulama ya da süpervizyon bulunup bulunmadığını kayıttan önce sorun; yoksa programdan klinik yetkinlik beklemeyin.

Çocuk terapistliği eğitimi ne işe yarar, neyi sağlamaz?

Bir sertifika programını değerlendirmenin en sağlıklı yolu, ondan neler bekleyebileceğinizi ve neleri beklememeniz gerektiğini baştan ayırmaktır. Bu ayrım, programın sunduklarıyla sizin beklentilerinizin nerede örtüştüğünü görmenize yardımcı olur.

Makul beklentiler

• Çocuklarla çalışmada kullanılan terapötik yaklaşımları ve temel kavramları tanımak. Programın kapsamı, ürün sayfasında yazanla sınırlıdır.
• Öğretmenlik, çocuk bakımı ya da ebeveynlik gibi mevcut rolünüzde çocuğun davranışına farklı bir gözle bakmak.
• Psikoloji okumayı düşünüyorsanız alana ilginizi düşük riskle sınamak.
• Programın sertifika koşullarını yerine getirdiğinizde, eğitimi tamamladığınızı gösteren ve sitedeki Sertifika Sorgula sayfasından doğrulanabilen bir sertifika almak.

Beklenmemesi gerekenler

• Psikolog ya da terapist unvanı.
• Çocuklara tanı koyma, tedavi planlama ya da danışan kabul etme yetkisi.
• Bir kurumun sizi bu sertifikayla klinik bir pozisyona alacağına ya da bu alandan gelir elde edeceğinize dair güvence.
• Kayıt olmanın, sertifika koşulları tamamlanmadan sertifika almak anlamına gelmesi.

İki yol yan yana: sertifika programı ve psikoloji eğitimi

Karar sorusu	Çocuk terapistliği eğitimi (sertifika programı)	Psikoloji eğitimi yolu
Başlangıç noktası	Programa özgü kayıt koşulları; karar vermeden önce yazılı olarak öğrenilmeli	Üniversitenin psikoloji bölümü
Sonunda ne elde edilir?	Eğitimi tamamladığınızı gösteren sertifika	Psikoloji lisansı psikolog unvanı sağlar. Çocuklarla klinik çalışma için gereken yeterlilik ve yetki koşulları, burada aktarılan kaynaklarla bütünüyle açıklanmamaktadır.
Mesleki unvan	Psikolog ya da terapist unvanı vermez	Psikolog unvanı psikoloji bölümü mezuniyetine dayanır
Denetimli klinik uygulama	Programda olup olmadığını kayıttan önce sorun	Örneğin Ege Üniversitesi klinik psikoloji lisansüstü eğitiminde çocuk ve ergenlerle psikoterapi süpervizyonu yer alıyor
Kimin hedefine uyar?	Bilgi edinmek, mevcut işine bakış katmak isteyenler	Psikolog unvanını hedefleyenler; klinik çalışma koşulları ayrıca araştırılmalı

Tablodaki asıl ayrım şu: Sertifika programı bir konuyu öğrenme aracıdır, psikoloji lisansı ise psikolog unvanına giden yoldur. Hangisini seçeceğiniz, “Ne bilmek istiyorum?” sorusuna mı yoksa “Hangi unvanla çalışmak istiyorum?” sorusuna yanıt aradığınıza bağlıdır.

“Terapist” sözcüğü neden kafa karıştırıyor?

Bir programın adında “terapistlik” geçmesi, katılımcısına bu unvanı kullanma hakkı verdiği anlamına gelmez. Eğitim adları işlenen konuyu anlatır; meslek unvanı ise ayrı bir eğitim yolundan gelir.

Bu ayrım en çok özgeçmişte, iş başvurularında ve sosyal medya profillerinde önem kazanır. Kendinizi tanıtırken unvan yerine aldığınız eğitimi yazın:

• Kullanmayın: “Çocuk terapistiyim.”
• Tercih edin: “Çocuk Terapistliği Eğitimi sertifika programını tamamladım.”

Aynı nedenle, sertifikanıza dayanarak ailelere ya da çocuklara yönelik danışmanlık veya terapi hizmeti ilanı vermeyin. Başvuracağınız bir kurum sertifikayı nasıl değerlendireceğine kendisi karar verir; bunu başvurudan önce o kuruma yazılı olarak sorun.

Bu eğitim hangi hedefe uyar?

Aynı programı farklı amaçlarla düşünen kişiler için doğru ilk adım değişir. Aşağıdaki eşleştirmeyi kendi hedefinizle karşılaştırın:

• Çocuklarla klinik çalışmak, danışan görmek istiyorsunuz: Bu sertifika, çocuklarla klinik çalışma hedefi için yeterli bir mesleki dayanak değildir; psikolog unvanı ile klinik çalışma yeterliliğini ayrı değerlendirmek gerekir. Program en fazla alana ilginizi sınamanıza yardım eder.
• Çocukların gelişim basamaklarını öğrenmek istiyorsunuz: Konunuz terapötik yaklaşımlardan çok gelişim ise çocuk gelişimi sertifikası programının içeriği hedefinize daha yakın olabilir; iki programın konu başlıklarını karşılaştırın.
• Çocuk bakımı alanında çalışmayı düşünüyorsunuz: Günlük bakım işine yönelik bir program arıyorsanız çocuk bakımı sertifikası sayfasındaki kapsamı inceleyin ve çalışmak istediğiniz yerin hangi belgeyi istediğini önceden öğrenin.
• Mevcut işinizde çocuklara daha bilinçli yaklaşmak istiyorsunuz: Çocuk terapistliği eğitimi bu hedef için anlamlı bir seçenek olabilir.

Varsayımsal bir örnek: Bir anaokulu öğretmeni olduğunuzu ve sınıftaki çocukların öfke anlarını daha iyi anlamak istediğinizi düşünelim. Program size yeni bir bakış kazandırabilir. Ancak bir çocukta kalıcı bir güçlük fark ettiğinizde rolünüz değerlendirme yapmak değil, gözleminizi aileyle paylaşıp onları uzman desteğine yönlendirmektir.

Çocuğunuz için destek arıyorsanız

Bu yazıya çocuğunuzla ilgili bir endişe nedeniyle ulaştıysanız şunu bilmelisiniz: Bir sertifika programı çocuğunuz için alacağınız desteğin yerine geçmez. Online Eğitim Sertifika eğitim programları sunar; tanı ya da tedavi hizmeti vermez.

Çocuğunuzun durumunun değerlendirilmesi için çocuk ve ergenlerle çalışan bir psikoloğa ya da bir sağlık kuruluşuna başvurun. Nereden başlayacağınızı bilmiyorsanız aile hekiminiz sizi yönlendirebilir.

Türkiye’de kendine veya başkasına zarar verme niyeti ya da planı varsa veya kişi şu anda güvende değilse beklemeden 112’yi arayın. Zarar verme düşüncesi bulunuyor ancak hemen eyleme geçme niyeti veya planı ve yakın tehlike yoksa, öncelikli değerlendirme için bir ruh sağlığı uzmanına veya sağlık kuruluşuna başvurun.

Kayıt olmadan önce hangi soruları sormalısınız?

Her soru için şu alanları doldurun: hedefim ve beklediğim içerik; programın yanıtı; yanıtı veren kişi veya sayfa; yazılı dayanak ve tarih; hedefimle uyumlu/uyumsuz/belirsiz; açıklığa kavuşması gereken konu. Kararı etkileyen bir alan belirsiz veya hedefinizle uyumsuzsa kayıt kararını erteleyin.

1. İçerik: Programda hangi konu başlıkları var ve toplam eğitim süresi ne kadar?
2. Sertifika koşulları: Devam, ödev ya da sınav gibi koşullar var mı? Koşulları sağlayamazsanız ne olur?
3. Sertifikanın içeriği: Sertifikada hangi bilgiler yer alacak ve Sertifika Sorgula sayfasından nasıl doğrulanacak?
4. Uygulama: Programda denetimli uygulama ya da süpervizyon var mı? Yoksa klinik yetkinlik beklemeyin.
5. Kurum kabulü: Sertifikayı bir işverene sunacaksanız, o işverenin bu belgeyi nasıl değerlendirdiğini doğrudan kendisine sordunuz mu?

Durma ölçütü: Örneğin hedeflediğiniz pozisyon için psikolog unvanı istendiğini öğrendiyseniz, bu sertifika o hedefe götürmez. Bu durumda kaydı erteleyin ve psikoloji eğitimi seçeneğini ayrıca araştırın.

• Eğitim danışmanını aramadan önce: İsterseniz hedefinizi bir cümleyle yazıp kayıt öncesi sorularınızı hazırlayın.
• Görüşme sırasında: Her sorunun yanıtını not alın; net yanıt alamadığınız maddeyi işaretleyin.
• Kayıt kararından önce: Notlarınızı kontrol listesindeki alanlarla karşılaştırın; işaretli madde kaldıysa kayıttan önce yazılı yanıt isteyin.

Programı bir danışmanla birlikte değerlendirin

Çocuk Terapistliği Eğitimi’nin içeriğini ve sertifika koşullarını hedefinizle karşılaştırmak için 0531 991 09 79 numaralı telefondan eğitim danışmanına ulaşın. İsterseniz aramadan önce hedefinizi ve kayıt öncesi sorularınızı not edin.

Sık sorulan sorular

Çocuk terapistliği sertifikasıyla danışan kabul edebilir miyim?

Hayır. Sertifika klinik uygulama yetkisi vermez. Bu nedenle sertifikaya dayanarak çocuklara ya da ailelere terapi veya danışmanlık hizmeti sunmayın.

Psikoloji mezunu değilim, bu eğitime katılabilir miyim?

Katılım için mezuniyet veya başka bir önkoşul aranıp aranmadığını kayıt öncesinde eğitim danışmanına sorun ve yanıtı yazılı isteyin. Programa katılmak, psikoloji mezuniyetinin sağladığı unvanı kazandırmaz.

Psikolog ile doktor aynı kişi mi?

Hayır. Psikologlar psikoloji bölümünden mezun olur ve tıp doktoru değildir. Tıbbi bir değerlendirme gerektiğinde hekime başvurun.

Bu sertifika ileride psikoloji eğitimimde işe yarar mı?

Lisans eğitiminin yerine geçmez. Herhangi bir ders muafiyeti ya da değerlendirme konusunda yalnızca ilgili üniversite karar verebilir; bunu o üniversitenin kendisine sorun.

Kaynaklar

• Yeditepe Üniversitesi, Psikoloji Bölümü sık sorulan sorular: Psikoloji bölümü SSS
• Ege Üniversitesi, Psikoloji Bölümü: Klinik Psikoloji Anabilim Dalı